Ethiek

Als beroepsvereniging wil de NVJ geen oordeel vellen over werk(methodes) van collega’s. Juist bij een pluriforme mediasector hoort geen uitgewerkte, eenduidige code of eenvormige werkwijze, anders dan de Nederlandse wet.

Wel is door de jaren heen een aantal ethische codes opgesteld, die algemeen geaccepteerd worden als ethische regels van het vak:

- Code van Bordeaux
- Code voor de Journalistiek (van het Nederlands Genootschap van Hoofdredacteuren)
- Leidraad van de Raad voor de Journalistiek [pdf]

De NVJ beseft dat de impact van het handelen van journalisten en media groot kan zijn en dat de media daarvoor een maatschappelijke verantwoordelijkheid dragen. Daarom heeft de NVJ de Raad van de Journalistiek, de Nieuwsmonitor en de Stichting Mediadebat opgericht.

De Raad voor de Journalistiek
De Raad voor de Journalistiek is een onafhankelijk orgaan, waar men terecht kan met klachten over
journalistieke activiteiten. De Raad is samengesteld uit journalisten en andere deskundigen die op enigerlei wijze betrokken zijn (geweest) bij de journalistiek, zoals een docent van een opleiding journalistiek of een directielid van een uitgeverij of omroep. De Raad buigt zich over de vraag of een journalist zijn werk zorgvuldig heeft gedaan en of een publicatie de grenzen van journalistieke ethiek heeft overschreden. De uitspraken van de Raad zijn niet bindend, maar dragen wel bij aan de meningsvorming over journalistieke gedragsregels.

MediaDebat
In 2005 hebben de NVJ, de NOS en de Nederlandse Dagbladpers de stichting MediaDebat opgericht. Deze onafhankelijke stichting stelt zich tot doel het op gang brengen en faciliteren van discussies over werkwijze, vakinhoud en ethiek in het journalistieke veld. MediaDebat initieert en stimuleert de discussie over kwaliteit, betrouwbaarheid en diversiteit van journalistieke media, zowel binnen als buiten de beroepsgroep. Dit jaar wil MediaDebat meer aansluiten bij onderwerpen die bij de Raad voor de Journalistiek aan de orde komen. Daarnaast is MediaDebat bezig met het opzetten van bijeenkomsten waarin uitvoerig gedebatteerd gaat worden over de relatie tussen justitie en de media.

Nieuwsmonitor
De media wordt vaak verweten hypes te creëren, achter elkaar aan te lopen of aan eenzijdige berichtgeving te doen. De Nieuwsmonitor is een onafhankelijk onderzoeksinstituut dat is opgericht om deze vragen te beantwoorden. Worden er terecht verwijten gemaakt over eenzijdigheid of is het met de pluriformiteit nog goed gesteld? Bij de Nieuwsmonitor staat het transparant maken van het nieuwsproces voorop, niet een beoordeling in termen van goed en slecht. Centraal staat wat verschillende media geschreven en bericht hebben. Op deze manier levert de Nieuwsmonitor empirisch materiaal op dat gebruikt kan worden voor reflectie en discussie over de kwaliteit van het journalistieke werk.