Opleidingen I: volledig geïntegreerd

De kennis van docenten was onvoldoende, de interesse voor internetjournalistiek nam af, collega-docenten zagen de ontwikkelingen op internet niet voor vol aan. Deze en andere conclusies rolden 3 jaar geleden uit een vragenronde onder de docenten nieuwe media op de scholen voor journalistiek (Lees het artikel uit 2003). Nu, aan het einde van het onderzoek “De Digitale Journalist” van de NVJ, blijken de zaken er veel rooskleuriger voor te staan. Internet is niet meer weg te denken uit de huidige opleidingen.

Internet volledig geïntegreerd in opleidingen
Het barsten van de internetbubbel was er in 2003 debet aan dat ook veel studenten journalistiek hun vertrouwen verloren in het nieuwe medium. Het aantal leerlingen dat zich inschreef voor de internetjournalistieke vakken, nam enorm af. Dat is anno 2006 geen issue meer. Internet en haar journalistieke toepassingen zijn volledig geïntegreerd in de journalistieke opleidingen. “De interesse van zowel vol- als deeltijdstudenten voor internet is zelfs zeer groot. Die interesse strekt van het gebruik van internet als bron, tot communicatiemedium maar met name als publicatiemedium”, zegt Hans Invernizzi, praktijkcoördinator voor School of Media van Christelijke hogeschool Windesheim (HBO journalistiek Zwolle). En Job Twisk, docent internetjournalistiek van de School voor Journalistiek in Utrecht, stelt: “Internet is haar excentrieke status kwijtgeraakt. Wat voorheen als “bijzonder” gold, is nu een standaard deel van de opleiding.” Alle studenten komen gedurende hun studie in aanraking met internet. Al tijdens de eerste twee jaren standaard journalistiek onderwijs wordt aandacht besteed aan internet als researchtool en internet als publicatiemedium. In het derde en vierde jaar wordt tijdens de specialisatie dieper op de stof ingegaan. “Dat moet ook wel”, vindt Ruud Vos van de Christelijke Hogeschool in Ede. “Want ook in het dagelijkse leven kun je er niet meer omheen. Er wordt weer geïnvesteerd in de nieuwe media. Vergelijk het aantal aangeboden vacatures op VillaMedia maar eens: internetjournalistiek steekt met kop en schouders boven het aantal werkplekken bij dagblad of tijdschrift uit. De scholen moeten op die ontwikkeling inspringen.”

Afstudeerrichting internet geschrapt
De school in Ede is zelfs zover gegaan met de integratie dat men de afstudeerrichting internetjournalistiek heeft geschrapt. Alle journalistieke producten kunnen immers digitaal worden verspreid. "Wij leren studenten de klassieke journalistieke vaardigheden vervolgens leren we hen hun product toe te passen voor internet en multimedia", zegt Maarten Bakker, docent in Ede. Bakker geeft wel aan dat er momenteel overwogen wordt een nieuwe afstudeerrichting multimedia op te zetten.
Bij de school in Zwolle wordt internetjournalistiek niet meer als apart vak gezien, laat Hans Invernizzi weten. “Het is volledig vervlochten met de andere vakken. We werken bijvoorbeeld crossmediaal met nieuws uit de Zwolse wijken op de website http://www.zwolsnieuws.nl en we organiseren steeds vaker stages internetjournalistiek". Ook de andere opleidingen plaatsen hun stagiaires steeds vaker bij multimediale bedrijven, zo laat men weten.

Multimediaal redactiebedrijf
Tilburg start dit jaar een nieuw project: nieuwsbedrijf.nl. Daarin werken de verschillende gespecialiseerde redacties (RTV, geschreven pers, internet) samen op 1 nieuwsvloer. “Elk medium moet het andere voeden. Er moet gebruik gemaakt worden van elkaars specialiteiten. Zo leert iedere student omgaan met de verschillende media. En leert hij of zij de sterke punten, maar ook de tekortkomingen van elk medium. Op basis daarvan kan de student een betere afweging maken voor zijn mediumspecialisatie die op de Tilburgse opleiding blijft bestaan”, zegt Wiel Schmetz, directeur van de Fontys Hogeschool Journalistiek in Tilburg. Hij was voorheen docent nieuwe media / massacommunicatie en heeft een pioniersrol gespeeld bij het invoeren van internetjournalistieke lessen op de school.

Vergeet de specialisatie niet
Job Twisk (Utrecht) wil wel waarschuwen voor de overtreffende trap in multimediaal opleiden. “Schoenmaker blijf bij je leest”, zegt hij. “Ik ben mij steeds meer gaan realiseren dat crossmediale journalistiek een uitgeefconcept is, en niet een journalistieke manier van werken. Dat je als journalist voor twee, drie verschillende media materiaal verzamelt om dat vervolgens op de redactie te verwerken tot verschillende producties, is niet te doen. Dat neemt niet weg dat wij onze studenten zo opleiden dat ze bij verschillende media aan de slag kunnen. Meer media kennen, vergroot hun kansen op de arbeidsmarkt.” Daarin ziet hij ook een verantwoordelijkheid voor de opleidingen. De studenten moeten natuurlijk aan alle facetten van de journalistiek kunnen ruiken, maar een gedegen specialisatie mag niet ontbreken.