Fair Practice Code - Omroepsecretaris Wais Shirbaz legt uit

foto: Remco Gielen

Voor het eerst in de geschiedenis is het de NVJ gelukt om bindende afspraken te maken over een ondergrens voor zzp-tarieven, gerelateerd aan de cao-lonen. Omroepsecretaris Wais Shirbaz legt uit wat de Fair Practice Code (FPC) bij de publieke omroepen inhoudt.

Volgens de zogeheten ‘Fair Practice Code’ (FPC) krijgen freelancers bij de omroep voortaan tenminste 150% van het cao-loon dat past bij hun functieniveau. Dit uitgangspunt gaat gelden in de relatie tussen omroepen en opdrachtnemers, maar geldt ook als omroepen werken met externe producenten van omroepproducties. In het laatste geval hebben de omroepen een toezichthoudende rol aangezien zij geen directe arbeidsrelatie hebben met de werkenden bij de buitenproducenten.  

Wat maakt de afspraak over een Fair Practice Code zo bijzonder?

Het is de eerste collectieve regeling voor zzp’ers in de mediasector. De code beschermt de zzp’er en geeft hem of haar de nodige versterking aan de onderhandelingstafel. Tegelijkertijd geeft de Fair Practice Code ook zekerheid aan de toekomst van de cao als collectieve regeling bij de publieke omroepen. Daarmee wordt de concurrentie op arbeidsvoorwaarden tegengehouden.

Waarop waren de tarieven voorheen dan op gebaseerd?

Tot nu toe kregen veel freelancers te horen wat hun opdrachtgever een redelijk tarief vond. Maar er bestonden geen aanknopingspunten of argumenten waarop dat tarief was bepaald. Dus werd het vaak een tarief dat “gebruikelijk” was. Maar waar is een gebruikelijk dagtarief van 175, 200 of 300 euro nou werkelijk op gebaseerd? Nu zijn er duidelijke ondergrenzen afgesproken als vertrekpunt en houvast bij de onderhandelingen.

Hoe ga je dan nu met deze code in je hand de onderhandeling in?

Feitelijk is een tarief indirect afgeleide van een cao-loon. Met de Fair Practice Code weet de zzp’er dat je een opdracht kunt beoordelen op basis van de cao-functie en andere factoren die daarbij van belang zijn, zoals de relevante ervaringsjaren en de lengte van de opdracht. Vervolgens kijk je welk bedrag redelijk is. In de komende tijd gaan we tools ontwikkelen, zodat je je tarief snel kunt berekenen. In het schema zie je alvast een berekening voor de ondergrenzen.

Hoe zorg je ervoor dat de opdrachtgever zich aan de afspraken houdt?

Het gaat om een bindende afspraak voor alle landelijke en regionale publieke omroepen. De bereidwilligheid van de werkgevers is groot genoeg, anders was deze code niet tot stand gekomen. Daarnaast komt er een begeleidingscommissie die bij geschillen toetst of de schaaltoepassing door de opdrachtgever terecht is geweest. Die commissie heeft ook een signaalfunctie. Er is ook  een evaluatiemoment afgesproken van een jaar, maar krijgen we in de tussentijd veel signalen binnen, dan kunnen we snel aan de bel trekken.

Met de code zullen freelancers met een kwetsbare positie zijn geholpen. Hoe zit het met de zzp’ers die al een sterke onderhandelingspositie hebben?

Die zullen het goed blijven doen. Ik zie de code als een springplank waar je steeds een trede hoger terechtkomt. Maar je blijft een ondernemer die uiteraard vrij is om te onderhandelen en zijn of haar deskundigheid, ervaring, expertise, kwaliteit en bedrijfskosten meeweegt. De Fair Practice Code is vooral bedoeld om de negatieve effecten van de huidige marktwerking weg te nemen. Daarnaast zullen door de koppeling van de tarieven aan de cao lonen de freelancetarieven jaarlijks geïndexeerd worden wat op zichzelf al een belangrijke positieve ontwikkeling is.

Smaakt de Fair Practice Code naar meer?

Jazeker. De publieke omroepen hebben hun leidende rol opgepakt en daar zijn we erg blij mee. We zijn inmiddels ook in gesprek met de grote uitgevers en we hopen dat deze afspraak andere partijen motiveert om in hetzelfde spoor te treden.

Heb je vragen over de Fair Practice Code? Neem dan contact op met omroepsecretaris Wais Shirbaz.


Gratis Recht & Journalistiek bij je lidmaatschap!

Word nu lid van de NVJ en krijg het eerste jaar 25% korting. Bovendien ontvang je gratis het handzame boek Recht en Journalistiek! Bekijk alle voordelen van het lidmaatschap. Lees meer over

Lid worden