Tips voor onderzoeksjournalisten om juridisch gedonder te voorkomen

dinsdag 7 november 2017

Hoe voorkom je als journalist juridisch gedonder en wat kun je doen als na publicatie een bedrijf of organisatie dreigt met procedures? Tijdens het VVOJ-congres in Maastricht afgelopen zaterdag gaf de NVJ een aantal praktische tips voor (onderzoeks)journalisten.

Welke stappen kun je ondernemen om juridisch gedonder te voorkomen en valkuilen te vermijden? Enkele tips:

  • Het belangrijkste wapen is dat je je werk goed hebt gedaan, waardoor je minder kwetsbaar wordt en je eventuele klachten kunt pareren. Kortom, ken je beroepsethiek met betrekking tot regels rondom privacy, hoor- en wederhoor, gebruik van bronnen etc.
  • Een rechter beoordeelt het werk van een onderzoeksjournalist anders dan van een columnist of nieuwsverslaggever. Wees daarom altijd extra zorgvuldig in je uitvoering.
  • The devil is in the detail. Je kunt de misstand nog zo goed in kaart brengen, maar is het laatste stukje niet helemaal gedekt, dan is dat voer voor advocaten.
  • Verzamel bewijsmiddelen. Bewaar aantekeningen, neem altijd je gesprekken op.
  • Zorg voor een journalistiek ervaren tegenlezer/eindredacteur als je zelf publiceert. Dat maakt je minder kwetsbaar bij gevoelige producties.
  • Bewaar je zorgvuldigheid niet alleen in je onderzoeksverhaal zelf, maar ook in alle spin-offs daarna via andere (social media) kanalen.
  • Maak je gebruik van anonieme bronnen, ondersteun deze dan altijd met aanvullende bewijzen, bijvoorbeeld met schriftelijke documenten.
  • Geef ruimte voor wederhoor en geef een partij tijd tussen inzage en weerwoord.
  • Levert een partij met een ellenlang weerwoord? Vat dan de essentie samen en ruim elders, bijvoorbeeld op je website, plek in voor de volledige reactie.

Publicatie "Journalist en Recht", gratis voor nieuwe leden

Meer lezen over dilemma’s bij het garen van informatie, publiceren en wat te doen na ontvangst van de advocatenbrief? Bestel dan het boekje Journalist en Recht. Als je nu lid wordt van de NVJ ontvang je dit boekje gratis.  

NVJ Advocaten & Juristen (gemiddeld klantcijfer 9.0)

Als NVJ-lid weet je je verzekerd van juridische bijstand mocht je als (freelance) journalist toch in de problemen komen. De juridische afdeling van de NVJ heeft een dagelijks spreekuur voor leden tussen 14.00-17.00 uur. Bel: 020-30 39 700 of e-mail juridisch@nvj.nl

Persvrijheidsfonds

Tenslotte is er voor zaken met een principieel karakter het Persvrijheidsfonds. De onafhankelijke Stichting Persvrijheidsfonds, in 2007 opgericht door de NVJ en het Genootschap van Hoofdredacteuren, begint en ondersteunt juridische procedures met een principieel karakter, die het de journalistieke beroepsgroep mogelijk maken om in zoveel mogelijk vrijheid haar werk te kunnen doen.