Beleid bij inbeslagname

OM: 'Bij inbeslagname eerst naar de rechter'

(2010) Volgens procureur-generaal Harm Brouwer zal justitie in het vervolg eerst toestemming vragen aan de rechter-commissaris voordat bij journalisten of hun werkgever een vordering tot het in beslag nemen van materiaal wordt ingediend. Brouwer zei dit tijdens een debat over bronbescherming voor journalisten op donderdag 11 november 2010, georganiseerd door de NVJ.

Bescherming van journalistieke bronnen is een van de essentiële voorwaarden voor persvrijheid. Deze bescherming van bronnen betreft ook journalistiek bronnenmateriaal dat in het bezit is van journalisten of aanwezig is op mediaredacties. Eventuele inbeslagname van dergelijk materiaal dient altijd vooraf te worden gegaan door een rechterlijke toetsing, waarin de opsporingsbelangen worden afgewogen tegenover de belangen van vrije nieuwsgaring, zoals verwoord in artikel 10 EVRM.

Dit kwam onder andere aan het licht in het AutoWeek-arrest van 14 september 2010. Naar aanleiding van deze uitspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) heeft de toenmalige minister van Justitie Hirsch Ballin aangegeven het wetsvoorstel bronbescherming versneld te willen invoeren. AutoWeek werd in 2002 gedwongen beeldmateriaal af te staan van een illegale straatrace in Hoorn. Het betrof foto’s door een journalist gemaakt onder toezegging van anonimiteit aan de deelnemers van de straatrace. Door de inbeslagname werd die afspraak geschonden. Het EHRM oordeelde dat de inbeslagname een ongeoorloofde inbreuk was op journalistieke bronbescherming.

Het OM en de NVJ en spraken eerder af dat in beslag genomen materiaal verzegeld wordt en niet eerder door het OM en de politie wordt bekeken dan nadat de rechter de inbeslagname getoetst heeft en deze rechtmatig heeft geoordeeld. Zie ook: Rechter beslist over in beslag genomen beeldmateriaal. Dit is inmiddels vastgelegd in een richtlijn: http://wetten.overheid.nl/BWBR0031300/2012-03-01