AVG en Fotografie

Een foto van een persoon is doorgaans een persoonsgegeven. Bijna alles wat je met de foto doet, bijvoorbeeld opslaan op je computer of verkopen aan derden, geldt als een verwerking van persoonsgegevens waarvoor de regels van de AVG gelden.

De AVG geldt niet als de persoon op de foto niet direct of indirect identificeerbaar is. Onder identificeerbaar wordt verstaan dat de identiteit zonder onevenredige inspanning kan worden vastgesteld. Lees hier meer over persoonsgegevens. 

Grondslag

De AVG kent 6 grondslagen voor de verwerking van persoonsgegevens. Als fotograaf zal je doorgaans gebruik maken van de grondslag ‘toestemming’, ‘overeenkomst’ ‘wettelijke plicht’ of ‘gerechtvaardigd belang’.

Bij wettelijke plicht moet je denken aan verplichtingen die je hebt op grond van fiscale wetgeving. Zo moet op een factuur de naam van de klant staan. Dat kan een persoonsgegeven zijn, de verwerking daarvan valt dan onder de wettelijke plicht.
Voor de btw-aangifte ben je verplicht een administratie bij te houden en geldt een bewaartermijn voor die gegevens. De klantgegevens die je in je btw-administratie verwerkt gebeurt dan op grond van een wettelijke verplichting.

Onder gerechtvaardigd belang valt je bedrijfsbelang. De verwerking van persoonsgegevens – foto’s maken – is noodzakelijk om je reguliere bedrijfsactiviteiten als fotograaf te verrichten. Dat betekent niet dat elke activiteit geoorloofd is. Er moet steeds een afweging plaatsvinden met de gerechtvaardigde belangen van de betrokkene, de persoon op de foto. Gegevenswerking voor bedrijfsdoeleinden is alleen dan rechtmatig als zij voor dat doel noodzakelijk is en het belang of de fundamentele rechten van de betrokkene niet zwaarder weegt.  Er dient dus een belangenafweging plaats te vinden tussen jouw bedrijfsbelang en de privacybelangen van de persoon op de foto.

Onder gerechtvaardigd belang valt ook gegevensverwerking voor journalistieke doeleinden of artistieke uitingsvormen.

Nieuwsfotografie

Voor nieuwsfotografie gelden niet alle bepalingen uit de AVG als de nieuwsfoto uitsluitend voor journalistieke doeleinden wordt gebruikt. Lees hier over AVG & Journalistiek.

Portretfotografie

Voor portretten die in opdracht worden gemaakt van de geportretteerde heb je doorgaans een overeenkomst met die persoon en is het maken, opslaan en leveren van de portretfoto noodzakelijk voor de uitvoering van de overeenkomst met die geportretteerde. Daar heb je geen aparte toestemming voor nodig.

Ga je de portretfoto ook op een andere manier gebruiken (verwerken) bijvoorbeeld doorverkoop of opname in je online portfolio dan moet je daar apart toestemming voor krijgen. Het is namelijk zeer de vraag of voor deze bedrijfsactiviteiten jouw bedrijfsbelang zwaarder weegt dan de privacybelangen van de geportretteerde. Uitgangspunt van de AVG is immers bescherming van persoonsgegevens.

Maak je een portret van een persoon in opdracht van een ander, bijvoorbeeld een bedrijf of stichting, dan heb je toestemming nodig van de geportretteerde. De grondslag van de overeenkomst is hier niet van toepassing want je hebt geen overeenkomst met de geportretteerde maar met je opdrachtgever.

Portretten voor journalistieke doeleinden, bijvoorbeeld in opdracht van de krant, vallen in beginsel onder het doel van de gerechtvaardigde belangen. Echter, de foto wordt meestal opgeslagen in een beeldbank of in je eigen online portfolio. Daar heb je toestemming voor nodig van de geportretteerde. 

Fotografie in de openbare ruimte

Bij foto’s gemaakt in de openbare ruimte waar mensen op te zien zijn, moet je je steeds afvragen of er sprake is van een persoonsgegeven. Denk aan straatfotografie, publiek bij een voetbalwedstrijd, mensen op een kermis etc. Kunnen de personen die daarop staan zonder onevenredige inspanning worden geïdentificeerd? Zo ja, dan is er sprake van een persoonsgegeven en is de AVG van toepassing.

Voorbeeld

In de Nota van verslag over de Uitvoeringswet AVG is de volgende vraag opgenomen. Een persoon staat in Amsterdam op de Dam en maakt een foto van het paleis op de Dam. Op de foto zijn ook andere personen herkenbaar afgebeeld. Vervolgens wordt de foto online gezet. Is dit een verwekring van persoonsgegevens in de zin van de AVG?

Daarop heeft de Minister voor Rechtsbescherming (Dekker) het volgende geantwoord. Eerst moet worden vastgesteld of er überhaupt sprake is van een persoonsgegeven. Daarvoor moeten de personen die op een dergelijke foto op de achtergrond te zien zijn direct of indirect kunnen worden geïdentificeerd. Hierbij is het uitgangspunt dat een persoon identificeerbaar is als zijn identiteit redelijkerwijs, zonder onevenredige inspanning vastgesteld kan worden. Dat lijkt bij willekeurige voorbijgangers op de Dam zeer de vraag.