FAQ Coronacrisis voor freelancers en werknemers

Op deze pagina vind je een overzicht van de veelgestelde vragen en antwoorden over de corona crisis die relevant zijn voor werknemers en freelancers in de journalistiek. 

Ga naar veelgestelde vragen voor freelancers
Ga naar veelgestelde vragen voor werknemers
Ga naar veelgestelde vragen annulering NVJ Academy cursussen

 


Veelgestelde vragen voor freelancers
 


Veelgestelde vragen voor werknemers 


Veelgestelde vragen en antwoorden voor werknemers

Mijn werkgever heeft nu weinig werk en ik heb toevallig in de afgelopen periode veel overuren gemaakt. Kan mijn werkgever mij verplichten in deze periode mijn overuren op te maken?

Als je thuis aan het werk bent dan mogen er in ieder geval geen overuren worden afgeboekt. Als je niet (thuis) kunt werken kan een werkgever je vragen overuren af te boeken. Je hoeft hier echter niet mee akkoord te gaan.  De normale regels van de wet en cao gelden ook nu.

Als je niet thuis kunt werken in je eigen functie zijn er wellicht wel andere passende werkzaamheden die je kunnen worden opgedragen of die je zelf kunt aanbieden, waarmee een zinvolle invulling van je uren plaats kan vinden. Ook een werknemer dient zich als 'goed' werknemer te gedragen. In deze roerige tijden kan waarschijnlijk extra flexibiliteit worden verlangd. 
Terug naar boven

Mijn werkgever kondigt nu al aan dat geplande vakanties in de komende weken niet mogen worden ingetrokken en dat de vakantiedagen worden afgeboekt. Ik had een reis in mei gepland, die nu natuurlijk niet doorgaat. De werkgever heeft mijn vakantieaanvraag nog niet officieel geaccordeerd. Wat nu?

Ook hiervoor geldt dat de normale wettelijke regels blijven gelden. Dat wil zeggen dat niet zomaar vakantiedagen kunnen worden afgeboekt als de aanvraag nog niet formeel is goedgekeurd. Een vakantie moet worden vastgesteld overeenkomstig de wensen van de werknemer, tenzij dringende redenen zich daartegen verzetten. Die dringende redenen kunnen zich wel gaan voordoen als iedereen na afloop van de crisis tegelijk vakantie wil opnemen. In dat geval kan een werkgever een verzochte vakantie weigeren wegens dringende redenen als door massale aanvragen de bezetting te laag wordt.

Als de werkgever de vakantieaanvraag wel al formeel heeft geaccordeerd, dan zou het wel eens anders kunnen liggen. Juristen zijn het over deze situatie niet eens. Sommigen vinden: afspraak is afspraak, dus na aanvraag en akkoord staan de vakantiedagen vast en kunnen worden afgeboekt, of je nu wel of niet op reis kunt en anderen vinden dat de huidige situatie (een vorm van overmacht) er toe moet leiden dat de vakantieaanvraag kan worden ingetrokken en de vakantiedagen blijven staan. Hoe de rechter er over denkt, zal in de loop van dit jaar wel duidelijk worden.
Terug naar boven

Mijn werkgever wil dat wij (gezien de slechte financiële situatie van het bedrijf) dit jaar afzien van de vakantietoeslag die normaliter in mei wordt uitbetaald. Moet ik daarmee akkoord gaan?

Nee vakantietoeslag is (net als een minimale hoeveelheid vakantiedagen) een wettelijk recht en kan niet zomaar worden ingehouden. Natuurlijk kan een werkgever aan de werknemers verzoeken of zij vrijwillig willen afzien van hun vakantietoeslag of een deel daarvan. Nu werkgevers bij omzetverlies kunnen worden gecompenseerd (NOW-regeling) tot 90% van de loonkosten, ligt het niet zo voor de hand om werknemers ook nog om een offer te vragen. De loonkostensubsidie omvat namelijk niet alleen de kale loonsom, maar ook de vakantietoeslag.
Terug naar boven

Mijn werkgever heeft besloten drie dagen aan te wijzen als verplichte vrije dagen en zegt dat de OR daarmee heeft ingestemd. Ik wil die dagen helemaal niet vrij zijn. Moet ik hier nu toch mee akkoord gaan?

Dat hangt in eerste instantie af van cao of individueel contract. Als daarin de mogelijkheid van aanwijzing van verplichte vrije dagen is opgenomen, dan kan de werkgever dit doen. Als daarover niets in de cao of het individuele contract is opgenomen, dan kan een werknemer de aanwijzing van verplichte vrije dagen weigeren. Het feit dat de OR heeft ingestemd, maakt dat niet anders. Afspraken tussen werkgever en OR binden de individuele werknemers niet. Dat is anders als de afspraken gemaakt zijn met een vakbond in het kader van cao-afspraken. Kortom, je hoeft hiermee dus niet akkoord te gaan. Overigens màg dat natuurlijk wel, als je overtuigd bent van de financiële nood van je bedrijf en op deze manier een steentje zou willen bijdragen.
Terug naar boven

Sommige van mijn werkzaamheden komen te vervallen. Kan mijn werkgever onderuren registreren, of erger nog mij deels ontslaan?

Er zijn andere middelen voor het opvangen van minder werk. Zo kan je werkgever je tijdelijk ander werk laten doen of een beroep doen op de Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging voor Werkbehoud (NOW). De werkgever kan (binnenkort) toepassing van deze noodmaatregel met terugwerkende kracht tot 1 maart 2020 bij het UWV aanvragen en krijgt dan afhankelijk van de mate van omzetverlies loonkostensubsidie. Deze maatregel stelt werkgevers in staat werknemers in dienst te houden. 
Terug naar boven

Ik kom altijd met de trein naar mijn werk, maar mijn werkgever wil dat ik nu met de auto kom. Kan ik nu een reiskostenvergoeding voor de auto vragen? 

Dit hangt af van de afspraken in jouw cao, arbeidsovereenkomst of de bedrijfsregeling. Als daarin niks geregeld is, dan is het nu wel redelijk om in ieder geval de bij jou bedrijf geldende reiskostenvergoeding voor woon-werkverkeer met de auto te krijgen. Overleg in ieder geval met je werkgever.
Terug naar boven

Mijn werkgever gaat gebruik maken van de Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging voor Werkbehoud (NOW), wat gebeurt er dan met mijn inkomen en moet ik dan deels de WW in?

Nee, de regeling houdt in dat de werkgever wordt gesubsidieerd en dat de werknemer 100% loon krijgt doorbetaald. Er is geen sprake van WW, dus de WW-rechten hoeven niet te worden aangesproken. 
Terug naar boven

Mijn werkgever wil dat iedereen zo veel als mogelijk op de redactie komt werken, verkouden of niet? Ik voel me daar niet prettig bij, moet ik naar het werk komen?

Een werkgever moet ook nu zorgen voor gezonde werkomstandigheden. Dat betekent dat er in ieder geval voldoende veiligheidsmaatregelen genomen moeten worden. Als je denkt dat je aanwezigheid op het werk je gezondheid schaadt, neemt dan contact op met de bedrijfsarts.
Terug naar boven

Mijn werkgever wil bij alle werknemers die op het werk komen een temperatuurtest afnemen. ik vind dat nogal een schending van mijn lichamelijke integriteit. Moet ik meewerken?

Normaliter zijn dit soort tests in strijd met de privacyregels en mag een werkgever geen medewerking afdwingen. Dit zijn echter bijzondere tijden, waarin medewerking op vrijwillige basis verstandig kan zijn.  
Terug naar boven


Veelgestelde vragen en antwoorden voor freelancers 

Kan mijn opdrachtgever mijn opdracht intrekken vanwege het Coronavirus?

Dat hangt af van wat er overeengekomen is. Opdrachtgevers moeten gemaakte afspraken in principe honoreren. Echter, op grond van de wet kan en mag een opdrachtgever een overeenkomst van opdracht op ieder moment -en om wat voor reden dan ook- opzeggen. Dit is slechts anders als in de overeenkomst expliciet is opgenomen dat een tussentijdse opzegging uitgesloten is. 
Terug naar boven

Op welke regelingen kan ik als freelance journalist of fotograaf een beroep doen?

De overheid heeft een aantal noodmaatregelen aangekondigd voor ondernemers die als gevolg van het Corona-virus financieel in zwaar weer zijn komen te verkeren. Een daarvan is de Tozo, de Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandig Ondernemers. Zelfstandigen (zzp’ers) kunnen in het kader van deze regeling een beroep doen op 2 voorzieningen: inkomensondersteuning en een lening voor bedrijfskapitaal. De inkomensondersteuning is een aanvulling op het inkomen tot aan het sociaal minimum (bijstandsniveau), het bedrag dat mensen nodig hebben voor levensonderhoud. Er wordt niet gekeken naar vermogen of het inkomen van een partner. De lening betreft een noodkrediet van maximaal € 10.157,-. 
Lees meer hierover op de pagina  Financiële hulp en uitstel van betalingen 
Terug naar boven

Welke eisen gelden er voor de Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandig Ondernemers (Tozo)?     

• Het inkomen is ten gevolge van de coronacrisis gedaald onder het bijstandsniveau.  
• De regeling is voor gevestigde zelfstandigen, vanaf 18 jaar tot de pensioengerechtigde leeftijd;
• De zelfstandige is woonachtig en rechtmatig verblijvend in Nederland.
• De zelfstandige is Nederlander of daarmee gelijkgesteld.
• Het bedrijf of zelfstandig beroep wordt in Nederland uitgeoefend.
• De zelfstandige voldoet aan wettelijke vereisten voor de uitoefening van het eigen bedrijf, waaronder inschrijving in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel.
• De zelfstandige is vóór 17 maart 2020 gestart met de onderneming en voldoet aan het urencriterium, d.w.z. minimaal 1.225 uur per jaar  (24 uur per week) werkzaam in het eigen bedrijf of zelfstandig beroep;
Terug naar boven

Vanaf wanneer geldt de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)?

De regeling geldt (met terugwerkende kracht) van 1 maart tot 1 juni 2020.
Terug naar boven

Hoe kan ik aanspraak maken op de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)?  

Je kunt voor een aanvraag terecht bij jouw woongemeente. Informatie over de Tozo staat in veel gevallen ook op de website van jouw gemeente. 
Terug naar boven

Naast mijn onderneming heb ik ook een baan in loondienst. Mijn omzet als zzp’er is helemaal weggevallen. Kan ik toch gebruik maken van de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)?    

Dat hangt er van af.  De Tozo biedt een aanvulling op het inkomen tot aan het sociaal minimum (bijstandsniveau). Als je met je inkomsten uit dienstverband boven dit niveau zit krijg je geen uitkering op grond van de Tozo.
Terug naar boven

Ik heb een Tozo-uitkering gekregen. Moet ik die straks weer terug betalen? 

Nee. De bedragen die worden uitgekeerd zijn een gift. Zij hoeven niet terugbetaald te worden, tenzij achteraf blijkt dat het inkomen vooraf te laag is ingeschat.  
Terug naar boven

Ik ben ziek geworden en kan al enige tijd niet werken. Onduidelijk is of dit door het coronavirus komt of niet. Kan ik toch een beroep doen op mijn arbeidsongeschiktheidsverzekering?

Dit kan. Of de verzekering direct tot uitbetaling overgaat is echter afhankelijk van de polisvoorwaarden.
Terug naar boven

Ik heb begrepen dat ik uitstel van betaling van Belasting kan aanvragen. Gelet op het wegvallen van mijn opdrachten komt dit goed uit. Hoe regel ik dat?

Je stuurt een brief aan de Belastingdienst waarin je om uitstel van betaling vraagt. Dit kan voor alle aanslagen inkomstenbelasting, vennootschapsbelasting, omzetbelasting (btw) en loonheffingen. In de brief leg je uit hoe je door de uitbraak van corona in betalingsproblemen bent gekomen. Vervolgens stopt de Belastingdienst met invorderingsmaatregelen. Je krijgt automatisch 3 maanden uitstel van betaling. De Belastingdienst zal om aanvullende informatie verzoeken en eventueel een verklaring van een derde deskundige (bijvoorbeeld een accountant). Het kabinet heeft aangegeven de administratieve lasten van het aanvragen van uitstel zo beperkt mogelijk te willen houden.
Meer informatie en een voorbeeldbrief die je kunt downloaden vind je op de pagina Financiële hulp en uitstel van betalingen
Terug naar boven

Mijn opdrachtgever komt onze afspraken niet meer na. Kan ik mijn schade op hem verhalen?

Dit hangt af van de gemaakte afspraken. Wat staat er in het contract en/of de algemene voorwaarden?   De gevolgen van het niet nakomen van een verbintenis zijn geregeld in het Burgerlijk Wetboek. Daarin is onder meer aangegeven wanneer een tekortkoming toerekenbaar is en onder welke voorwaarden de schuldeiser recht heeft op schadevergoeding.  Neem voordat je een opdrachtgever aansprakelijk stelt eerst contact op met de juristen van de NVJ via juridisch@nvj.nl.
Terug naar boven

Ik ben geen zelfstandig ondernemer voor de belastingen en wordt netto betaald door mijn opdrachtgevers. Zijn er ook financiële regelingen voor mij?

Als je netto betaald wordt kan het zijn dat je onder het Rariteitenbesluit valt, ofwel onder het Besluit aanwijzing gevallen waarin de arbeidsverhouding als dienstbetrekking wordt beschouwd.
 
De criteria hiervoor zijn kort gezegd:
- drie of minder dan 3 opdrachtgevers
- voor 1 opdrachtgever op 2 dagen per week werken 
- gedurende langer dan een maand
- daarmee minimaal 2/5 van het minimumloon verdienen
  
In zo'n situatie kan je verzekerd zijn voor de WW, Ziektewet en WIA. Echter, je kunt deze gelijkgesteldenregeling als contractspartijen ook uitsluiten en dat gebeurt vrijwel altijd in de zgn. modelcontracten.
 
Meestal blijkt uit je loonstrookje of er premies zijn ingehouden. Mocht dat het geval zijn, dan kun je voor het wegvallen van werk WW aanvragen. Het belangrijkste criterium is dat je minimaal 5 uur minder werk per week hebt. Voor het aanvragen van WW kun je terecht bij het UWV.
 
Mocht je nog vragen hebben, dan kun je die stellen aan juridisch@nvj.nl 
Terug naar boven